Կանխատեսումը հեշտացնում է ուղեղի աշխատանքը

Ուղեղի կողմից այնպիսի իրադարձությունների մշակումը, որոնց առաջացումը կարելի է կանխատեսել, պահանջում է էներգիայի ավելի քիչ ծախս: Որոշակի գործողություններ կարող են ընկալվել զգայարանների կողմից, օրինակ, թակոցի ժամանակ մենք տեսնում ենք ձեռքի շարժումը և լսում ենք բնորոշ ձայնը: Այդ ձայնի առաջացումը կարելի է կանխատեսել. այդպիսի իրադարձությունների մշակումն ուղեղի կողմից պահանջում է ավելի քիչ էներգիա, քան այնպիսիներինը, որոնք տեղի են ունենում առանց մեր մասնակցության:

Մարբուրգում Ֆիլիպի անվան համալսարանի և Գիսենում Յուստուս Լիբիխի անվան համալսարանի գիտնականների խումբն առաջին անգամ ուսումնասիրեց նեյրոնային գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում սեփական գործողությունների հետևանքով առաջացած տարբեր բնույթի զգայական տպավորությունների միաժամանակյա ընկալման դեպքում:

Փորձարկումներն իրականացվել են վիզուալիզացիայի մեթոդների կիրառմամբ, որոնք ցույց են տալիս, թե գլխուղեղում արյան բջիջները որքան թթվածին են պարունակում: Լսողական և տեսողական գրգիռների ընկալման ընթացքում իրականացվել է 21 փորձարկվողների գլխուղեղի մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա: Որպես ազդակներ կիրառվել են կետեր էկրանի վրա և ձայներ ականջակալներում: Ակտիվ վիճակում մասնակիցներն ինքներն էին առաջացնում գրգիռներ թակոցի միջոցով և պետք է որոշեին` արդյո՞ք ազդակներն ուշացումով են առաջանում: Պասիվ վիճակում փորձարկվողները պետք է որոշեին, արդյո՞ք խոսքն առանձին, թե համակցված գրգիռների մասին  է՝ առանց հնարավորություն ունենալու դրանք ինքնուրույն առաջացնելու:

Տարբեր խնդիրների առաջադրումն արտահայտվում էր ուղեղի ակտիվությամբ: Եթե մասնակիցներն իրենք էին ազդակներ առաջացնում, ապա արյան մեջ թթվածնի խտությունը նվազում էր ուղեղի այն շրջաններում, որոնք ընդգրկում էին տեսողական և լսողական գրգիռների մշակման կենտրոնները: Ուղեղը զգալիորեն քիչ էր աշխատում, երբ փորձարկվողը կարողանում էր կանխատեսել ձայնի կամ էկրանի վրա կետերի առաջացումը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ